Pomoc prawna

Alimenty, czy wygasają automatycznie?

Grażyna Tomanek16 stycznia 20192 komentarze

Alimenty pomiędzy rodzicami i dziećmi

W dotychczasowym stanie prawnym  zasądzone na rzecz dzieci alimenty  nie wygasają automatycznie. Jeżeli w przeszłości zapadł wyrok, na podstawie którego zostałeś zobowiązany do płacenia alimentów, to aby wyeliminować go z obrotu prawnego musisz wystąpić do sądu z pozwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Tutaj doradzałam jak uchylić alimenty na dorosłe dziecko.

Kiedy powinieneś wystąpić z pozwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego?

  1. Jeśli dziecko przeszło pod Twoją opiekę.
  2. Gdy dziecko stało się samodzielne albo ma ku temu możliwości ale ich nie wykorzystuje (np. ukończyło naukę i może podjąć zatrudnienie).

Obecnie przepisy nie uzależniają uchylenia obowiązku alimentacyjnego od kryterium wieku tylko od oceny czy dziecko może utrzymać się samodzielnie.

Powyższa sytuacja ma ulec zmianie po uchwaleniu nowelizacji  kodeksu rodzinnego. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Sprawiedliwości alimenty wygasną automatycznie po ukończeniu przez dziecko 25 roku życia. Wyjątkiem będą sytuacje gdy dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność, wobec których obowiązek będzie istniał nadal bez względu na ich wiek.

Prace nad zmianami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego trwają już dwa lata i nie wiadomo kiedy wejdą w życie. Projekt zakłada również wprowadzenie alimentów natychmiastowych, o czym ministerstwo mówi od dawna a co nadal pozostaje w sferze planów.

Alimenty między małżonkami

W tej dziedzinie nie planuje się żadnych zmian. Alimenty nie wygasają automatycznie i tak pozostanie. Szczegółowe informacje dotyczące obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami zawarłam w swoim wpisie pt.: Jakie alimenty od byłego małżonka.

Prosty sposób jak uniknąć sądu

Grażyna Tomanek13 stycznia 2019Komentarze (1)

Nie wszystkie sprawy muszą być ością niezgody między rodzicami lub małżonkami. Często rodzice dochodzą do porozumienia odnośnie wykonywania władzy rodzicielskiej lub wysokości alimentów. Mogą też w polubowny sposób ustalić inne kwestie, np. sposób sposób podziału majątku. 

Zdarza się, że w jakiś czas po wydaniu wyroku rozwodowego dziecko przechodzi pod opiekę drugiego z rodziców. Wtedy trzeba zmienić orzeczenie odnośnie władzy rodzicielskiej i alimentów.

Częściej może zachodzić sytuacja, kiedy alimenty ustalone przez sąd rodzice  polubownie podwyższają.

Warto, aby powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uregulowaniu prawnym. Niekoniecznie trzeba wówczas zakładać sprawę o zmianę wyroku rozwodowego i fatygować się na rozprawę (co nie należy do przyjemności).

Rozwiązaniem może być spisanie ugody przed mediatorem. Ugodę wysyła się następnie do właściwego miejscowo sądu rejonowego, który na posiedzeniu niejawnym zatwierdza ugodę.

Tajemnicze słowa ,,posiedzenie niejawne” oznacza, że sąd nie wyznacza rozprawy (a więc nie musicie iść do sądu), a postanowienie o zatwierdzeniu ugody wysyłane jest do domu.

Dodatkowo wniosek o zatwierdzenie przez sąd ugody jest wolny od opłaty.

Byłam świadkiem wielu dramatów wynikających z tego, że ustalenia między stronami nie zostały zapisane w wymaganej formie. Po latach ludzie budzili się z błogiej nieświadomości z zajętym przez komornika kontem bo ktoś uznał, że okres gry fair właśnie się skończył. Jeśli do tego miał wyrok uprawniający go do egzekucji..no cóż…nie było ratunku.

Może zatem w 2019 roku zamiast obietnicy zrzucenia 5 kilo wagi Twoje postanowienie noworoczne będzie dotyczyło uporządkowania spraw sądowych?

Trzymam kciuki.

Jak uregulować kontakty z dzieckiem

Grażyna Tomanek26 listopada 2018Komentarze (0)

Uregulowanie kontaktów z dzieckiem podczas rozwodu.

Kontakty z dzieckiem są jednym z obowiązkowych elementów wyroku rozwodowego, co nie oznacza, że sąd za wszelką siłę będzie wtrącał się w Wasze, Rodziców ustalenia. Jeżeli doszliście do porozumienia i nie macie problemu z tym, aby kontakty przebiegały dowolnie, to sąd musi to uszanować. W takiej sytuacji wyrok rozwodowy zawiera punkt mówiący o tym, że sąd pozostawi kontakty do każdoczesnej decyzji rodziców.  Nie mam wątpliwości, że najlepszym rozwiązaniem jest sytuacja, kiedy mama z tatą dogadują się odnośnie terminów kontaktów dostosowując je np. do godzin swojej pracy i zajęć dziecka.

Gdy rodzice nie mogą dojść do porozumienia odnośnie terminów i częstotliwości kontaktów z dzieckiem, każde z nich powinno przedstawić sądowi swoją koncepcję tych kontaktów.

Jakich kontaktów z dzieckiem się domagać?

Wszystko zależy od stopnia zaangażowania w wychowanie dziecka, odległości dzielącej rodzica od dziecka, wieku dziecka i wielu innych czynników. Dla dziecka w wieku szkolnym można wykorzystać  wniosek o uregulowanie kontaktów:

  • w czasie roku szkolnego w każdą środę (lub inny dzień) w godzinach od zakończenia zajęć szkolnych do godziny 18.00,
  • w czasie roku szkolnego w co drugi weekend poczynając od godziny 9.00 w sobotę do godziny 19.00 w niedzielę,
  • dwa tygodnie lipca i dwa tygodnie sierpnia,
  • jeden tydzień ferii zimowych,
  • w latach parzystych od 24 grudnia od godziny 15.00 do 25 grudnia do godziny 14.00 oraz Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 9.00 do 20.00
  • w latach nieparzystych od 25 grudnia od godziny 14.00 do 26 grudnia do godziny 20.00 oraz Niedzielę Wielkanocną od godziny 9.00 do 20.00,
  • dzień ojca oraz dzień urodzin ojca (np. 13.03) w godzinach od 15.00 do 18.00.

A co jeśli rodzice nie dogadują się w sprawie kontaktów?

Sąd wysłucha obie strony procesu, może też skorzystać z opinii psychologa lub OZSS i ustali taki harmonogram kontaktów, jaki uzna za właściwy ze względu na dobro dziecka.

Sąd może ustalić też alternatywny sposób kontaktowania się z dzieckiem np. przez telefon lub skype’a.

Uregulowanie kontaktów można rozbudowywać i dodawać kolejne zapisy dotyczące np. majówki, Święta Zmarłych, Sylwestra itp. Jeżeli jednak masz uregulowane kontakty w co drugi weekend i jeden (a może nawet dwa) dni w tygodniu, nie ma sensu dodawać kolejnych regulacji ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że ww. święta wypadną w któryś z ,,Twoich” dni.

Zdarza się, że kością niezgody pomiędzy rodzicami są nie tylko terminy kontaktów ale i inne kwestie np. kto i skąd odbiera i odprowadza dziecko,  kto pokrywa koszty dojazdów, czy kontakty mogą przebiegać w obecności babci i dziadka itd. Rozwiązanie tych kwestii również może znaleźć się w wyroku.

Które z rodziców ponosi koszty dojazdu do dziecka?

W szczególnych sytuacjach, kiedy rodzice mieszkają w dużej odległości od siebie a kontakty przebiegają ,,jak po grudzie”,  na podstawie art. 582(1) § 2 k.p.c. w związku z art. 445(1) k.p.c. rodzic może złożyć wniosek o:

  • zobowiązanie jednego z rodziców do ponoszenia kosztów podróży i pobytu dziecka a nawet osoby mu towarzyszącej,
  • zobowiązanie rodzica, pod którego pieczą dziecko przebywa do złożenia do depozytu sądowego odpowiedniej kwoty w celu pokrycia wydatków związanych z realizacją kontaktów na wypadek niewłaściwego wykonania obowiązku,
  • odebranie przez sąd (od matki lub ojca) przyrzeczenia określonego zachowania.

Kontakty z dzieckiem można uregulować również przed sądem rejonowym w postępowaniu o uregulowanie kontaktów (o ile nie toczy się sprawa rozwodowa).

Regulowanie kontaktów i ich egzekwowanie są źródłem niekończących się konfliktów, których ofiarą zawsze jest dziecko.

Jeżeli to możliwe, postarajcie się zrobić wszystko, aby osiągnąć porozumienie w kwestii kontaktów, czego Wam życzę z całego serca.

O co pyta sąd na sprawie rozwodowej?

Grażyna Tomanek14 listopada 2018Komentarze (0)

O tym jak wygląda rozprawa rozwodowa pisałam na blogu jakiś czas temu tu. Chociaż wpis ma już trzy lata procedura nie uległa zmianie i jest jak najbardziej aktualny. Dzisiaj chcę Ci przybliżyć pytania, jakich możesz się spodziewać na rozprawie. Zadanie mam trochę utrudnione z uwagi na ból kręgosłupa, jaki daje mi się we znaki, ale postaram się być dzielna i nie unikać wstawek typu ałała. Jakieś łupanie w krzyżu nie może być przecież wymówką od obowiązków 🙂

Na początku padną pytania o datę zawarcia małżeństwa, posiadane dzieci, ich wiek oraz toczące się wcześniej sprawy rodzinne. Tymi pytaniami nie musisz się stresować bowiem nawet jeśli zapomnisz datę ślubu, sąd odczyta ją sobie z aktu małżeństwa, podobnie zresztą jak daty urodzin dzieci (ale taka niewiedza może Ciebie samego wprawić w zakłopotanie, więc lepiej przypomnij je sobie).

Następne pytania będą miały na celu wykluczenie możliwości Waszego pogodzenia oraz uzyskanie od Was ewentualnej zgody na mediację.

Celem mediacji może być ustalenie warunków rozstania (rozwodu, podziału majątku, opieki nad dziećmi), a nie jak niektórzy myślą, pogodzenie małżonków. O tym jak wygląda mediacja pisałam tutaj.

Na kolejnym etapie padają podstawowe pytania w sprawie rozwodowej, tj:

  1. czy mieszkacie razem, jeśli nie to od kiedy,
  2. od kiedy nie prowadzicie wspólnego gospodarstwa domowego,
  3. od kiedy nie utrzymujecie kontaktów fizycznych,
  4. kiedy przestałaś/eś kochać męża/żonę,
  5. czy dzieci zaakceptowały decyzję o rozwodzie*,
  6. ile zarabiasz, jakie masz wydatki,
  7. jakie są koszty utrzymania dzieci,
  8. czy drugi rodzic utrzymuje kontakt z dziećmi i jak często,
  9. czy jesteś pewny swojej decyzji o rozwodzie.

*Po otrzymaniu pozwu sąd zleca kuratorowi przeprowadzenie wywiadu, który ma ustalić, czy dobro dzieci nie ucierpi nadmiernie w związku z orzeczeniem rozwodu. Jeśli kurator zasygnalizuje problemy spodziewaj się, że sędzia będzie starał się wyjaśnić wątpliwości, a nawet skieruje Was na badania psychologiczne.

Pytania zadawane w rozwodzie z ustalaniem winy oscylują wokół konkretnych zarzutów podnoszonych przez strony. Oczywiście obowiązuje zasada, że im więcej różnic Was dzieli, tym więcej pytań padnie podczas procesu o rozwód.

Jak zalegalizować rozwód w Polsce

Grażyna Tomanek04 listopada 2018Komentarze (0)

Zwróciła się do mnie klientka z prośbą o zalegalizowanie w Polsce rozwodu orzeczonego przez sąd niemiecki. Małżeństwo zostało zawarte w 1997 roku w Polsce i rozwiązane w 2017 roku w Niemczech. Klientka chciała ponownie zawrzeć związek małżeński w Polsce, stąd konieczność legalizacji rozwodu. W tym przypadku, tak jak w przypadku wszystkich rozwodów orzeczonych na terenie Unii Europejskiej po 01 maja 2004 roku legalizacji dokonuje się przez złożenie stosownego wniosku w urzędzie stanu cywilnego lub konsulacie, nie ma potrzeby wszczynania procedury uznania wyroku przez polski sąd, zatem cały proces przebiega szybko i sprawnie. Oczywiście tryb uznania wyroku rozwodowego wydanego przez sąd zagraniczny uzależniony jest od daty jego wydania oraz od tego, czy został wydany przez sąd państwa będącego członkiem Unii Europejskiej, czy też przez sąd państwa nienależącego do UE.

Z uwagi na datę orzeczenia rozwodu procedura przedstawia się następująco:

  1. Wyroki rozwodowe wydane przez sądy państw członkowskich UE od 01 maja 2004 roku są uznawane automatycznie w Polsce, wystarczy przeprowadzić proces rejestracji rozwodu w urzędzie stanu cywilnego lub konsulacie,
  2. Wyroki rozwodowe wydane przez sądy państw niebędących członkami UE od dnia 01 lipca 2009 roku są także uznawane w Polsce po przeprowadzeniu rejestracji jw.
  3. Wyroki rozwodowe wydane przez sądy państw członkowskich UE przed 01 maja 2004 roku lub przez sądy pozostałych państw przed 01 lipca 2009 roku mogą zostać uznane w Polsce pod warunkiem przeprowadzenia postępowania o uznanie wyroku zagranicznego przed właściwym sądem okręgowym na terytorium RP.

Dokumenty potrzebne do rejestracji wyroku to:

  1. wniosek do kierownika urzędu stanu cywilnego o wpisanie orzeczenia o rozwodzie jako wzmianki dodatkowej w akcie małżeństwa (dostępny w urzędzie konsularnym),
  2. prawomocny wyrok rozwodowy w oryginale,
  3. tłumaczenie wyroku na język polski,
  4. w przypadku wyroków orzeczonych przez sądy państw członkowskich UE, świadectwo określone w art. 39 rozporządzenia Rady 2201/2003 (wydawane przez właściwy sąd zagraniczny) tzw. Form of Certificate under Article 39 of Council Regulation (EC) No. 2201/2003 of November 2003 concerning jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in matrimonial matters – znany jako „Form F42” lub „Formularz 42”,
  5. tłumaczenie „Formularza 42”,
  6. odpis polskiego aktu małżeństwa,
  7. w przypadku jeśli wyrok rozwodowy został wydany w trybie zaocznym, należy dostarczyć również oryginał lub uwierzytelniony odpis dokumentu stwierdzającego, że pismo wszczynające postępowanie lub dokument równorzędny został doręczony stronie, która się nie stawiła,
  8. ważny polski paszport lub dowód osobisty (do wglądu) – w przypadku wniosku składanego przez obywatela polskiego.

Dokumenty potrzebne do uznania wyroku przez sąd polski to:

  1. wyrok rozwodowy w oryginale wraz z klauzulą prawomocności, a gdy wyrok jest zaoczny również zaświadczeniem, że wezwanie zostało doręczone nieobecnej,
  2. tłumaczenie wyroku rozwodowego na język polski,
  3. odpis aktu małżeństwa z urzędu stanu cywilnego w Polsce – gdy małżeństwo było zawarte w Polsce lub zarejestrowane w polskich księgach stanu cywilnego.

Właściwy do rozpoznania sprawy o uznanie wyroku jest sąd aktualnego lub ostatniego miejsca pobytu w Polsce, a jeżeli żadna ze stron nie ma takiego miejsca, Sąd Okręgowy w Warszawie.

Procedurę uznania wyroku przez sąd w Polsce warto przeprowadzić za pośrednictwem adwokata, który z cała pewnością usprawni procedurę. Problematyczne może w szczególności okazać się przeprowadzenie uznania, gdy nie chcesz przyjeżdżać do Polski lub nie znasz adresu byłego małżonka.

Pełnomocnik może tez pośredniczyć w procedurze rejestracji wyroku rozwodowego w polskim urzędzie stanu cywilnego.