Pomoc prawna

Kiedy nie dostanę świadczenia 500+?

Grażyna Tomanek08 maja 2022Komentarze (1)

Pojęcie opieki naprzemiennej nie zostało zdefiniowane w prawie rodzinnym.

Mogłoby się wydawać, że ustalenie czy rodzice sprawują władzę w systemie opieki naprzemiennej nie powinno stanowić problemu, jednak wcale tak nie jest.

W praktyce brak definicji opieki naprzemiennej rodzi wiele problemów, jednym z  nich jest przyznawanie prawa do świadczenia 500+.

Dzieje się tak od początku wprowadzenia w życie świadczenia 500+ i w najbliższej perspektywie nie widać szans na jednoznaczne zakończenie problemów rodziców z uzyskiwaniem tego świadczenia.

Kiedy nie dostanę świadczenia 500+

Dlaczego tak pospolita sprawa przez tyle lat budzi kontrowersje?

Brak definicji opieki naprzemiennej to główny winowajca kłopotów z interpretacją przepisów.

Kolejną przyczyną nieporozumień jest fakt, że o władzy rodzicielskiej orzekają sądy powszechne zaś o świadczeniu 500+ organy administracji i sądy administracyjne.

Nieczęsto zdarza się aby sąd rozwodowy lub rodzinny wydając orzeczenie przewidywał i zapobiegał problemom, które mogą pojawić się w MOPR lub innym organie administracji podczas składania wniosku o przyznanie 500+.

Również rodzice, na etapie postępowania rozwodowego nie przewidują, że treść wyroku w zakresie władzy rodzicielskiej może skutkować odmową udzielenie im świadczenia.

Ponieważ nie ustalono czym jest opieka naprzemienna pojęcie to może być interpretowane odmiennie.

Dla jednych sprawowanie opieki naprzemiennej polega na tym, że po upływie określonego czasu (np. tygodnia) dzieci przenoszą się z mieszkania ojca do mieszkania matki i pozostają pod jej opieką.

Dla drugiego opieka naprzemienne będzie wówczas gdy dzieci spędzają z każdym z rodziców podobną ilość czasu a sama opieka może zostać uregulowana w formie kontaktów.

Bardzo często zdarza się, że kontakty jednego rodzica w praktyce zajmują połowę dni w roku.

Władza rodzicielska w wyroku sądowym

Pojęcie ,,opieki naprzemiennej” może pojawić się w wyroku rozwodowym ale wcale nie musi, pomimo że każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w podobnym wymiarze czasu.

Jeśli Sąd wyraźnie wskaże, że powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej naprzemiennie obojgu rodzicom, niechybnie MOPR podzieli świadczenie pomiędzy oboje rodziców.

W wyroku może jednak znaleźć się inne rozwiązanie tego problemu.

W jednym punkcie sąd umieści zapis, że wykonywanie władzy powierza obojgu rodzicom a miejsce zamieszkania dziecka jest  przy np. matce.

W kolejnym punkcie sąd ureguluje kontakty  ojca z dziećmi w sposób bardzo szeroki. Tym samym Sąd nie użyje słów ,,opieka naprzemienna.”

O ile w pierwszym przypadku tzn. kiedy sąd wyraźnie wskazał, że ,,opieka jest naprzemienna” zasiłek 500+ zostanie podzielony pomiędzy oboje rodziców, o tyle w przypadku uregulowania kontaktów sytuacja wcale nie jest jednoznaczna.

Co do zasady w podobnych przypadkach organy administracji odmawiały ojcu przyznania połowy świadczenia 500+.

Orzecznictwo w zakresie świadczenia 500+

Właśnie na kanwie sytuacji, kiedy w wyroku nie użyto słów ,,opieka naprzemienna” zapadł Wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 marca 2022r.  w sprawie sygn. III SA/Kr 1758/21.

Ojciec dzieci miał uregulowane kontakty w sposób tak szeroki, że w praktyce zajmował się nimi przez połowę roku, ale nie mógł ,,wykazać się” że przysługuje mu opieka naprzemienna.

Skutkiem powyższego ojciec nie otrzymał połowy świadczenia 500+.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wyroku orzekł, że dla wykazania praw do świadczenia, koniecznym jest aby z orzeczenia sądowego w przedmiocie przyznania opieki nad małoletnimi dziećmi, wynikała  naprzemienna opieka. Nie ma natomiast znaczenia, czy w wyrzeczeniu wyroku użyte zostało określenie „opieka naprzemienna”.

Sąd przyjął, że organy w sposób nieuzasadniony treścią art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, domagały się, aby w wyroku orzekającym o zasadach sprawowania opieki przez obojga rodziców – zostało użyte określenie „opieka naprzemienna”.

W podobnym tonie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lutego 2022 r., I OSK 483/20:

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje matce lub ojcu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a wspomnianej ustawy. Oznacza to, że podział świadczenia wychowawczego jest wyjątkiem od zasady przyznania tego świadczenia wyłącznie matce lub wyłącznie ojcu, z którym dziecko wspólnie zamieszkuje. Taki podział świadczenia uzależniony jest, jak wynika to z treści art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy, od istnienia orzeczenia sądowego ustanawiającego opiekę naprzemienną, przy czym orzeczenie to z uwagi na brak uregulowania opieki naprzemiennej w polskim systemie prawa rodzinnego, nie musi posługiwać się tym wyrażeniem i wystarczające jest, aby mocą tego orzeczenia opieka została przyznana obojgu rodzicom i miała być wykonywana po kolei przez każdego z rodziców.

Jak walczyć o prawo do zasiłku

Nie wydaje mi się aby najnowsze orzeczenie miało rozwiązać  na przyszłość wszelkie problemy związane z opieka naprzemienną w praktyce.

Problemy te nie znikną dopóki nie pojawi się definicja legalna tego pojęcia a nic na to nie wskazuje. Do dziś nie rozwiązano też problemu Jak uregulować opiekę naprzemienną.

Klientom pomagam prawidłowo formułować zapisy ugody aby już na tym etapie zapobiegać późniejszym problemom. Należy wiedzieć jak uregulować kontakty aby zachować prawo do zasiłku.

Dobrze jest też wnioskować aby w wyroku lub ugodzie znalazło się literalne pojęcie ,,opieki naprzemiennej”.

W ugodzie można również wyszczególnić któremu z rodziców i w jakim stopniu przysługiwać będą świadczenia i ulgi związane z wychowaniem dziecka.

W grę wchodzą świadczenia przyznawane przez MOPR ale również ulgi podatkowe, świadczenia z PEFRON-u, funduszy socjalnych i innych.

Osobiście nie spotkałam się jeszcze z ugodą (np. zawartą przed mediatorem), która precyzowałby powyższe kwestie.

Tymczasem uregulowanie w ugodzie spraw, które występują na co dzień w życiu rodzica pomaga w przyszłości uniknąć sytuacji konfliktowych i zaoszczędzić czas.

Grażyna Tomanek
adwokat

Photo by Emil Kalibradov on Unsplash

***

Rozwód droższy i dłuższy

Zmiany w prawie rodzinnym.

Resort Sprawiedliwości zgłosił do prac sejmowych projekt nowelizacji prawa rodzinnego.

Dotyczy on kilku kwestii, w tym procedury orzekania w sprawach o rozwód [Czytaj dalej…]

W czym mogę Ci pomóc?

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

    Waldek 17 maja, 2022 o 11:10

    a wystarczyłoby określić dokładnie kwestię opieki naprzemiennej i nie byłoby problemu

    Odpowiedz

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis:

    Następny wpis: