Pomoc prawna

Czy podczas epidemii świadkowie zeznają na piśmie?

Grażyna Tomanek29 czerwca 2020Komentarze (0)

Poczynając od dnia 07 listopada 2019 roku funkcjonuje przepis art. 271¹ kpc, który pozwala na przesłuchanie świadka na piśmie. Przepis jest bardzo lakoniczny i zgodnie z nim, jeżeli sąd tak postanowi, przesłuchanie świadka następuje na piśmie.

Wprowadzenie stanu zagrożenia epidemiologicznego spowodowało, że znaczenie tego przepisu może znacznie wzrosnąć. Do czasu wprowadzenia stanu epidemii tylko jeden raz zdarzyło mi się z niego skorzystać. Obecnie sytuacja może drastycznie się zmienić.

Od razu zaznaczę, że w kodeksie nie znajdziecie listy przypadków, które jednoznacznie wskazywałyby, kiedy przesłuchanie świadka na piśmie jest wskazane. Decyzja o tym, czy przesłuchanie na piśmie jest uzasadnione, należy wyłącznie do sądu. Dlatego jeżeli zależy Ci na tym, aby świadek nie musiał przyjeżdżać do sądu, powinieneś użyć wszelkich argumentów, które mogą wpłynąć na pozytywną decyzję sędziego i przesłuchanie świadka na piśmie.

Żeby doprowadzić do przesłuchania świadka na piśmie po pierwsze musisz złożyć odpowiedni wniosek.

Wniosek o przesłuchanie świadka może być złożony do protokołu na rozprawie albo na piśmie.

Jak w przypadku każdego wniosku dowodowego musisz wskazać, jakie fakty świadek zezna. Na marginesie przypominam, że po reformie kodeksu postępowania cywilnego świadkowie zeznają na fakty, a nie na dowody. Nie wystarczy zatem podać ogólnych okoliczności, na jakie świadek zezna np. ,,na okoliczność, który z małżonków ponosi winę za rozpad pożycia”. Obecnie musisz podać konkretne fakty, jakie świadek zezna np. fakt zdrady przez pozwanego, nadużywania alkoholu przez pozwanego, pobicia powódki itp.

Fakty powinny być istotne w sprawie. Musisz pamiętać, że w sprawie rozwodowej najczęściej starasz się udowodnić, z jakich przyczyn rozpadło się pożycie małżeńskie i kto ponosi za to winę. Jeżeli zawnioskujesz przesłuchanie świadka na okoliczności nieistotne dla sprawy, ryzykujesz że sąd oddali twój wniosek dowodowy.

Z klientami analizujemy, który dowód jest dla sprawy naprawdę ważny i tylko takie wnioskujemy do sądu. Narażenie się na oddalenie wniosku dowodowego przez sąd to jedno, ale gorsze może okazać się ,,zarzucenie” sądu niepotrzebnymi wnioskami dowodowymi, które spowodują przedłużenie procesu. Zakładam, że nie zależy Ci na tym, aby proces rozwodowy ciągnął się latami. Jeżeli chcesz sprawnie poprowadzić proces, musisz przesiać ziarna od plew i skierować do sądu tylko sensowne wnioski dowodowe.

Po właściwym sformułowaniu tezy dowodowej należy podać powody, dla których świadek nie może pojawić się w sądzie.

Stan epidemii jest nadzwyczajną okolicznością, która zdecydowanie utrudnia przemieszczanie się oraz stawiennictwo w sądzie. Możesz więc uzasadnić konieczność przesłuchania świadka na piśmie stanem zagrożenia epidemiologicznego.

Odnośnie innych sytuacji uzasadniających przesłuchanie na piśmie – możesz próbować zawsze, ryzykujesz tylko oddaleniem wniosku.

Jak już pisałam, możliwość przesłuchania świadka na piśmie wprowadzono niedawno bo w listopadzie zeszłego roku. Cztery miesiące później sądy zawiesiły pracę z uwagi na stan epidemii; wszystko to sprawiło, że brak jest jakiegokolwiek orzecznictwa na temat pisemnego przesłuchania świadka. Brzmienie przepisu w jednoznaczny sposób wskazuje, że jego zastosowanie zależy tylko i wyłącznie od zdania sędziego.

Zatem zasadność Twojej argumentacji będzie decydował o tym, czy sąd przychyli się do Twojego zdania.

Kiedy wnioskować  przesłuchanie świadka na piśmie (poza stanem epidemii)? Przykładowo gdy:
– świadek przebywa za granicą albo w znacznej odległości od sądu,
– stan zdrowia lub liczne obowiązki służbowe nie pozwalają mu na stawiennictwo w sądzie.

Jeżeli sąd zdecyduje o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania świadka na piśmie, powinien zobowiązać strony do przygotowania listy pytań do świadka.

Następnie sąd wyśle do świadka formularz, w którym m.in. pouczy świadka o obowiązku zeznania prawdy i odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań oraz przedstawi listę pytań na jakie świadek ma odpowiedzieć.

Wzór formularza znajdziecie na końcu wpisu.

Należy się spodziewać, że orzecznictwo w zakresie stosowania art. 271(1) kpc będzie przeróżne. Niektórzy sędziowie mogą dopuszczać przesłuchanie świadka na piśmie tylko w wyjątkowych sytuacjach – za takim podejściem przemawia zasada bezpośredniości procesu. Inne sądy mogą sięgać po taką formę przesłuchania często i gęsto.

Oczywiście nadal funkcjonują przepisy, jakie sądy miały do dyspozycji przed nowelizacją w sytuacjach, kiedy przesłuchanie świadka na sali rozpraw napotykało na przeszkody. Sąd może przesłuchać świadka w miejscu zamieszkania lub w ramach pomocy sądowej – przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania świadka.

Należy pamiętać że przesłuchanie na piśmie pozbawia zeznania świadka spontaniczności i elementu zaskoczenia, jakie pytania drugiej strony mogą u świadka wywołać. Świadek niestety będzie znał wszystkie pytania i będzie miał dużo czasu, aby przemyśleć odpowiedzi (i nie daj Boże skonsultować ze stroną).

Opisane możliwości przesłuchania na piśmie nie dotyczą strony.

O tym co zrobić gdy strona nie może stawić się osobiście w sądzie możesz przeczytać tutaj.

Dowody z przesłuchania świadka nie powinny być jedynymi w sprawie; o tym jakie inne wnioski dowodowe w sprawie rozwodowej możesz złożyć pisałam niejednokrotnie np. tutaj i tutaj.

FORMULARZ Z ZEZNAŃ ŚWIADKA NA PIŚMIE

Do sprawy o sygn. ……………..akt. pomiędzy stronami:
Powód ……………………………………………………………………………………………………………… Pozwany …………………………………………………………………………………………………………… Szanowna Pani/Panie prosimy uprzejmie o czytelne wypełnienie formularza
I. CZĘŚĆ DANE OSOBOWE ŚWIADKA

Imię i nazwisko świadka ………………………………………………………………. Legitymujący się dowodem osobistym seria nr ……………………………….. (Proszę wpisać serię i oznaczenie dowodu lub innego dokumentu tożsamości)

Jeśli należy Pan/Pani do jednej z tych grup podmiotów (względem stron) należy podkreślić lub wpisać do której ………………..

(małżonek lub były małżonek, wstępni, zstępni, rodzeństwo, powinowaci w tym samym stopniu lub w tej samej linii, osoby w stosunku przysposobienia lub osoba, co do której rozwiązano przysposobienie)

Czy zachodzą co do Pana/Pani inne okoliczności np. związane z obowiązkiem zachowania tajemnicy (proszę wpisać o jaką tajemnicę chodzi) ……………….. lub wykluczające zdolność bycia świadkiem (należy wpisać jakie okoliczności) ………………..

II. CZĘŚĆ POUCZENIA

Sąd informuje Panią /Pana, że:

  1. w niniejszej sprawie został dopuszczony dowód z zeznań Pana/Pani jako świadka na piśmie. Oznacza to, że nie musi Pani/Pan stawić się w sądzie osobiście, lecz należy udzielić odpowiedzi na poniższe pytania i formularz odesłać do sądu.
  2. Sąd zobowiązuje Pana/Panią do złożenia wyjaśnień na piśmie i udzielenie odpowiedzi na dołączone pytania w terminie ………………..
  3. Sąd poucza Pana/Panią:

– za składanie fałszywych zeznań tj. gdy zezna Pan/Pani nieprawdę lub zatai prawdę grozi kara do 8 lat pozbawienia wolności

III.

IV .

V .

– o obowiązku poinformowania sądu i innych przeszkodach co do złożenia zeznania ……………….. (wskazać okoliczności)

– o prawie odmowy odpowiedzi na pytanie, jeśli odpowiedź może narazić Pana /Panią lub bliską osobę określoną powyżej na odpowiedzialność karną, hańbę, lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo stanowi naruszenie tajemnicy zawodowej (odmowę należy wówczas uzasadnić podając jedną z wymienionych przyczyn- obok pytania)

– o odmowie złożenia zeznań jeśli jest Pan/Pani do grupy podmiotów (małżonek strony lub były małżonek, wstępni, zstępni, rodzeństwo, powinowaci w tym samym stopniu lub w tej samej linii, osoby w stosunku przysposobienia lub osoba, co do której rozwiązano przysposobienie)

Jeśli chce Pani skorzystać z prawa do odmowy zeznania Proszę zaznaczyć kwadrat

tak nie PRZYRZECZENIE

Proszę podpisać tekst przyrzeczenia:
Świadomy/a znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że napiszę szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego co jest mi wiadome

ZEZNANIA:

Proszę pisemnie odpowiedzieć na następujące pytania: Część A (pytania powoda)

1……………………………………………………………………………………………………….. Odpowiedź…………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………….. 2………………………………………………………………………………………………………… Odpowiedź…………………………………………………………………………………………. 3………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………….. Odpowiedź

Część B (pytania pozwanego) 1………………………………………………………………………………………………… Odpowiedź……………………………………………………………………………………….

Część C (pytania sądu)

……………………………………

Podpis świadka

1………………………………………………………………………………………………………… Odpowiedź………………………………………………………………………………………….

Część D (własne uwagi i spostrzeżenia świadka) ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………….

Podpis i data

POUCZENIA

  1. Zobowiązuję się Pana/ Panią po wypełnieniu formularza do jego złożenia lub odesłania do sądu w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, wpisując na kopercie jako adresata – sąd i sygnaturę sprawy. W przypadku niemożności zachowania terminu należy o tym powiadomić sąd.
  2. Jeśli Pan / Pani nie dopełni tego obowiązku lub bez uzasadnienia nie odpowie na wszystkie pytania bądź tez odmówi podpisania przyrzeczenia, nie dostarczy do sądu formularza sąd skaże na grzywnę, także może nakazać przymusowe sprowadzenie Pana/Pani do sądu lub nawet areszt na okres nieprzekraczający tygodnia
  3. Sąd uprzejmie prosi o czytelne wypełnienie formularza i dostatecznie do osobiście lub drogą pocztową do Sądu w terminie ………………..

    ……………………………………………..

    Sekretarz sądowy

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 (32) 271 27 90e-mail: sekretariat@adwokat-tomanek.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł! Jednak jeśli szukasz pomocy w swojej sprawie to musisz wiedzieć, że moja odpowiedź ma charakter odpłatny. W tym celu skontaktuj się ze mną, korzystając z zakładki Kontakt.

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Adwokacka Grażyna Tomanek & Damian Tomanek z siedzibą w Zabrzu.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem sekretariat@adwokat-tomanek.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: