Jak napisać apelację od rozwodu?

Grażyna Tomanek        03 lutego 2019        Komentarze (0)

Do jakiego sądu składa się apelację?

Apelacja od rozwodu nie musi być tak problematyczna, jak się wydaje. Wnosi się ją do tego sądu, który wydał zaskarżony wyrok. W przypadku rozwodu apelację składasz do sądu okręgowego.

Podobnie jak każde pismo procesowe, apelacja od rozwodu powinna zostać złożona w dwóch egzemplarzach. Trzeci radzę zachować dla siebie.

Jeżeli wysyłasz pismo pocztą, musisz to zrobić listem poleconym. Nadanie listem poleconym umożliwia wykazanie, że nie przekroczyłeś terminu dla złożenia odwołania. Możesz również złożyć apelację w biurze podawczym sądu okręgowego.

Apelacja od rozwodu – jaki jest termin do jej złożenia?

Termin jest różny w zależności od tego, czy złożyłeś wniosek o uzasadnienie wyroku czy nie.

Pierwsza opcja: po ogłoszeniu wyroku nie domagasz się jego uzasadnienia, tylko składasz apelację. W takiej sytuacji termin do złożenia apelacji od wyroku wynosi 21 dni. Po złożeniu przez Ciebie apelacji, sąd I instancji sporządzi uzasadnienie wyroku i pozostawi je w aktach.

Druga opcja: sąd ogłasza wyrok, a Ty w terminie 7 dni składasz wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Wniosek o uzasadnienie wyroku jest bezpłatny. Oczekiwanie na doręczenie wyroku statystycznie wyniesie od 2 do 4 tygodni.

Od dnia doręczenia Ci wyroku z uzasadnieniem rozpoczyna bieg 14 dniowy termin na złożenie apelacji.

Moim zdaniem lepiej jest wybrać opcję drugą i domagać się doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Po analizie uzasadnienia będziesz mógł skuteczniej polemizować ze stanowiskiem sądu I instancji.

Apelacja od rozwodu: co zrobić jeśli przekroczyłem termin do jej wniesienia?

Jeżeli nie zachowałeś terminu do wniesienia apelacji, możesz złożyć apelację razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia apelacji. We wniosku o przywrócenie terminu powinieneś uzasadnić swoje opóźnienie i wykazać, że nie było one przez Ciebie zawinione. Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć najpóźniej w ciągu tygodnia od ustania przeszkody, która uniemożliwiła Ci wniesienie apelacji.

Czy apelacja podlega opłacie?

Wniesienie apelacji podlega takiej samej opłacie jak wniesienie pozwu. W sprawie o rozwód opłata od apelacji wynosi 600,00 złotych. Jeżeli byłeś zwolniony od kosztów sądowych na etapie postępowania przed sądem I instancji, zwolnienie to obejmuje również wniesienie apelacji. Jeżeli wcześniej nie korzystałeś ze zwolnienia od kosztów sądowych, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów w zakresie wpisu od apelacji. Wniosek o zwolnienie od kosztów musisz uzasadnić swoją trudną sytuacją materialną.

Który sąd rozpoznaje apelację?

Jak już pisałam apelację wnosisz do sądu, który wydal zaskarżony wyrok. Jednak ocena, czy wyrok ten był słuszny, należy do sądu wyższej instancji. Sąd okręgowy sprawdza, czy apelacja została wniesiona w terminie, czy jest opłacona oraz czy nie ma innych braków formalnych. Po skompletowaniu akt, Twoja apelacja zostanie wysyłana do sądu wyższej instancji. Sądem właściwym do rozpoznania apelacji od rozwodu jest sąd apelacyjny.

Jak napisać apelację?

Na wstępie apelacji podaj, który punkt wyroku zaskarżasz. Możesz oczywiście zaskarżyć całość wyroku, ale możesz nie zgadzać się tylko z jednym punktem, np. dotyczącym wysokości alimentów. Napisz dlaczego nie zgadzasz się z zaskarżonymi punktami wyroku. Osobiście uważam, że jeśli język prawniczy jest Ci obcy, to lepiej się nim nie posługiwać. Napisz zarzuty tak, aby były zrozumiałe, dlaczego nie zgadzasz się z wyrokiem.

W apelacji możesz powołać nowe dowody tylko wówczas, gdy ich powołanie przed sądem I instancji nie było możliwe. Przykładowo możesz powołać świadka, który wcześniej przebywał za granicą albo którego adresu nie znałeś wcześniej; możesz też przedstawić dokument, którego nie mogłeś uzyskać na wcześniejszym etapie postępowania.

Jeżeli w czasie od złożenia pisemnej apelacji do wyznaczenia terminu rozprawy przed sądem apelacyjnym zaistniały nowe okoliczności, możesz przedstawić kolejne dowody na rozprawie. Często potrzeba przedłożenia nowych dowodów występuje, gdy przedmiotem zaskarżenia są alimenty, a Twoja sytuacja materialna uległa zmianie.

Nie ma potrzeby abyś do apelacji ponownie dołączał dokumenty, które składałeś już przed sądem okręgowy. Jeżeli chcesz się na nie powołać wystarczy wskazać, że złożyłeś je wraz z pismem z określonego dnia lub na rozprawie.

Podczas pisania apelacji możesz wykorzystać również moje uwagi odnośnie błędów pozwu rozwodowego.

Jak długo czeka się na rozpoznanie apelacji?

Na terenie apelacji katowickiej od złożenia apelacji w sądzie okręgowym do terminu rozprawy w sądzie apelacyjnym mija około 12 miesięcy. Biuro obsługi interesantów powinno udzielić Ci informacji, jaki jest czas oczekiwania na rozprawę w Twoim sądzie apelacyjnym.

Czy dziecko decyduje z kim zamieszka po rozwodzie ?

Grażyna Tomanek        21 stycznia 2019        Komentarze (0)

 Prawa dziecka w świetle polskich przepisów

Orzeczenie rozwodu pociąga za sobą konieczność rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. W takich sytuacjach pojawia się pytanie, czy sąd uwzględnia wolę dziecka z kim chce zamieszkać po rozwodzie, czy też kieruje się innymi przesłankami? Jeśli tak, to od jakiego wieku dziecko może decydować o sprawach dla niego istotnych?

Według polskich przepisów (art. 216(1) kpc) sąd wysłucha dziecko, jeżeli stan jego zdrowia oraz stopień dojrzałości na to pozwala. Użycie kryterium ,,dojrzałości” pozwala sądowi na wysłuchanie dziecka niemal w każdy wieku. 

Jak wygląda słuchanie dziecka?

W sprawie rozwodowej teoretycznie dziecko ma możliwość wypowiedzenia swojego zdania w trzech momentach:

  • podczas wywiadu kuratorskiego,
  • w czasie badania psychologicznego (OZSS),
  • w ramach wysłuchania przez sąd.

Każda z tych sytuacji rządzi się innymi prawami.

Podczas wywiadu kuratora, który przeprowadzany jest w miejscu zamieszkania dziecka, kurator powinien porozmawiać z dzieckiem o jego aktualnej sytuacji oraz zapytać, z kim chce zamieszkać po rozwodzie. Jeżeli sytuacja wychowawcza dziecka wzbudzi obawy kuratora, powinien on zasygnalizować je sądowi ze wskazaniem o konieczności ewentualnego przeprowadzenia opinii w OZSS. 

Badanie w OZSS obejmuje rodziców i dzieci. W wyniku kilkugodzinnych badań biegli wydają opinię. Wnioski końcowe zawarte w opinii mogą mieć decydujące znaczenie dla decyzji podjętej przez sąd.

Jeżeli strony o to wnioskują lub jeśli sąd sam widzi taką potrzebę, może zarządzić wysłuchanie dziecka. Wysłuchanie ma formę rozmowy sędziego z dzieckiem bez obecności innych osób. Wysłuchanie dziecka zawsze dotyczy okoliczności związanych z wykonywaniem władzy rodzicielskiej, relacji dziecka z rodzicami oraz innymi członkami rodziny.

Wysłuchanie to nie przesłuchanie

Pamiętaj, że wysłuchanie dziecka nie jest tożsame z jego przesłuchaniem w charakterze świadka. Dziecko występujące w charakterze świadka zeznaje na inne okoliczności ważne w sprawie rozwodowej np. związane z ustaleniem winy za rozpad pożycia małżeńskiego.

We wpisie ,,czy dziecko może być świadkiem” znajdziesz więcej informacji na temat możliwości przesłuchiwania dziecka w charakterze świadka, a o innych dowodach w sprawie rozwodowej przeczytasz tu.

Prawo dziecka w świetle orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Poszanowanie prawa dziecka do decydowania o swoim losie znaleźć można w  orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W ostatnim orzeczeniu Trybunał uznał, że odmowa przekazania trzynastoletniego dziecka pod pieczę ojca dlatego, że dziecko nie chciało z nim zamieszkać, nie stanowiła naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego ojca. Ojciec dziecka domagał się wydania dziecka spod opieki dziadków, gdzie dziecko przebywało od paru lat. Dziewczynka nie wyraziła jednak woli zamieszkania z ojcem i deklarowała, że chce pozostać u dziadków. Po sprawdzeniu, że dziadkowie zapewniają wnuczce odpowiednie warunki wychowawcze i materialne rosyjski sąd oddalił żądanie ojca.

Europejski Trybunał Praw Człowieka nie dopatrzył się w orzeczeniu rosyjskiego sądu naruszenia prawa ojca do poszanowania  życia prywatnego i rodzinnego.

Trybunał orzekł nadto, że ojciec poprzez brak starań o zachowanie więzi emocjonalnej z córką sam przyczynił się do ich osłabienia. (Khusnutdinov i X. przeciwko Rosji – wyrok ETPC z dnia 18 grudnia 2018 roku, skarga nr 76598/12)

Cytowane orzeczenie potwierdza, że polskie sądy powinny respektować prawo małoletniego do współdecydowaniu o swoich sprawach w szczególności tak istotnych jak to z kim zamieszka po rozwodzie.

Alimenty, czy wygasają automatycznie?

Grażyna Tomanek        16 stycznia 2019        Komentarze (0)

Alimenty pomiędzy rodzicami i dziećmi

W dotychczasowym stanie prawnym  zasądzone na rzecz dzieci alimenty  nie wygasają automatycznie. Jeżeli w przeszłości zapadł wyrok, na podstawie którego zostałeś zobowiązany do płacenia alimentów, to aby wyeliminować go z obrotu prawnego musisz wystąpić do sądu z pozwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Tutaj doradzałam jak uchylić alimenty na dorosłe dziecko.

Kiedy powinieneś wystąpić z pozwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego?

  1. Jeśli dziecko przeszło pod Twoją opiekę.
  2. Gdy dziecko stało się samodzielne albo ma ku temu możliwości ale ich nie wykorzystuje (np. ukończyło naukę i może podjąć zatrudnienie).

Obecnie przepisy nie uzależniają uchylenia obowiązku alimentacyjnego od kryterium wieku tylko od oceny czy dziecko może utrzymać się samodzielnie.

Powyższa sytuacja ma ulec zmianie po uchwaleniu nowelizacji  kodeksu rodzinnego. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Sprawiedliwości alimenty wygasną automatycznie po ukończeniu przez dziecko 25 roku życia. Wyjątkiem będą sytuacje gdy dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność, wobec których obowiązek będzie istniał nadal bez względu na ich wiek.

Prace nad zmianami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego trwają już dwa lata i nie wiadomo kiedy wejdą w życie. Projekt zakłada również wprowadzenie alimentów natychmiastowych, o czym ministerstwo mówi od dawna a co nadal pozostaje w sferze planów.

Alimenty między małżonkami

W tej dziedzinie nie planuje się żadnych zmian. Alimenty nie wygasają automatycznie i tak pozostanie. Szczegółowe informacje dotyczące obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami zawarłam w swoim wpisie pt.: Jakie alimenty od byłego małżonka.

Prosty sposób jak uniknąć sądu

Grażyna Tomanek        13 stycznia 2019        Komentarze (0)

Nie wszystkie sprawy muszą być ością niezgody między rodzicami lub małżonkami. Często rodzice dochodzą do porozumienia odnośnie wykonywania władzy rodzicielskiej lub wysokości alimentów. Mogą też w polubowny sposób ustalić inne kwestie, np. sposób sposób podziału majątku. 

Zdarza się, że w jakiś czas po wydaniu wyroku rozwodowego dziecko przechodzi pod opiekę drugiego z rodziców. Wtedy trzeba zmienić orzeczenie odnośnie władzy rodzicielskiej i alimentów.

Częściej może zachodzić sytuacja, kiedy alimenty ustalone przez sąd rodzice  polubownie podwyższają.

Warto, aby powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uregulowaniu prawnym. Niekoniecznie trzeba wówczas zakładać sprawę o zmianę wyroku rozwodowego i fatygować się na rozprawę (co nie należy do przyjemności).

Rozwiązaniem może być spisanie ugody przed mediatorem. Ugodę wysyła się następnie do właściwego miejscowo sądu rejonowego, który na posiedzeniu niejawnym zatwierdza ugodę.

Tajemnicze słowa ,,posiedzenie niejawne” oznacza, że sąd nie wyznacza rozprawy (a więc nie musicie iść do sądu), a postanowienie o zatwierdzeniu ugody wysyłane jest do domu.

Dodatkowo wniosek o zatwierdzenie przez sąd ugody jest wolny od opłaty.

Byłam świadkiem wielu dramatów wynikających z tego, że ustalenia między stronami nie zostały zapisane w wymaganej formie. Po latach ludzie budzili się z błogiej nieświadomości z zajętym przez komornika kontem bo ktoś uznał, że okres gry fair właśnie się skończył. Jeśli do tego miał wyrok uprawniający go do egzekucji..no cóż…nie było ratunku.

Może zatem w 2019 roku zamiast obietnicy zrzucenia 5 kilo wagi Twoje postanowienie noworoczne będzie dotyczyło uporządkowania spraw sądowych?

Trzymam kciuki.

Jak uregulować kontakty z dzieckiem

Grażyna Tomanek        26 listopada 2018        Komentarze (0)

Uregulowanie kontaktów z dzieckiem podczas rozwodu.

Kontakty z dzieckiem są jednym z obowiązkowych elementów wyroku rozwodowego, co nie oznacza, że sąd za wszelką siłę będzie wtrącał się w Wasze, Rodziców ustalenia. Jeżeli doszliście do porozumienia i nie macie problemu z tym, aby kontakty przebiegały dowolnie, to sąd musi to uszanować. W takiej sytuacji wyrok rozwodowy zawiera punkt mówiący o tym, że sąd pozostawi kontakty do każdoczesnej decyzji rodziców.  Nie mam wątpliwości, że najlepszym rozwiązaniem jest sytuacja, kiedy mama z tatą dogadują się odnośnie terminów kontaktów dostosowując je np. do godzin swojej pracy i zajęć dziecka.

Gdy rodzice nie mogą dojść do porozumienia odnośnie terminów i częstotliwości kontaktów z dzieckiem, każde z nich powinno przedstawić sądowi swoją koncepcję tych kontaktów.

Jakich kontaktów z dzieckiem się domagać?

Wszystko zależy od stopnia zaangażowania w wychowanie dziecka, odległości dzielącej rodzica od dziecka, wieku dziecka i wielu innych czynników. Dla dziecka w wieku szkolnym można wykorzystać  wniosek o uregulowanie kontaktów:

  • w czasie roku szkolnego w każdą środę (lub inny dzień) w godzinach od zakończenia zajęć szkolnych do godziny 18.00,
  • w czasie roku szkolnego w co drugi weekend poczynając od godziny 9.00 w sobotę do godziny 19.00 w niedzielę,
  • dwa tygodnie lipca i dwa tygodnie sierpnia,
  • jeden tydzień ferii zimowych,
  • w latach parzystych od 24 grudnia od godziny 15.00 do 25 grudnia do godziny 14.00 oraz Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 9.00 do 20.00
  • w latach nieparzystych od 25 grudnia od godziny 14.00 do 26 grudnia do godziny 20.00 oraz Niedzielę Wielkanocną od godziny 9.00 do 20.00,
  • dzień ojca oraz dzień urodzin ojca (np. 13.03) w godzinach od 15.00 do 18.00.

A co jeśli rodzice nie dogadują się w sprawie kontaktów?

Sąd wysłucha obie strony procesu, może też skorzystać z opinii psychologa lub OZSS i ustali taki harmonogram kontaktów, jaki uzna za właściwy ze względu na dobro dziecka.

Sąd może ustalić też alternatywny sposób kontaktowania się z dzieckiem np. przez telefon lub skype’a.

Uregulowanie kontaktów można rozbudowywać i dodawać kolejne zapisy dotyczące np. majówki, Święta Zmarłych, Sylwestra itp. Jeżeli jednak masz uregulowane kontakty w co drugi weekend i jeden (a może nawet dwa) dni w tygodniu, nie ma sensu dodawać kolejnych regulacji ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że ww. święta wypadną w któryś z ,,Twoich” dni.

Zdarza się, że kością niezgody pomiędzy rodzicami są nie tylko terminy kontaktów ale i inne kwestie np. kto i skąd odbiera i odprowadza dziecko,  kto pokrywa koszty dojazdów, czy kontakty mogą przebiegać w obecności babci i dziadka itd. Rozwiązanie tych kwestii również może znaleźć się w wyroku.

Które z rodziców ponosi koszty dojazdu do dziecka?

W szczególnych sytuacjach, kiedy rodzice mieszkają w dużej odległości od siebie a kontakty przebiegają ,,jak po grudzie”,  na podstawie art. 582(1) § 2 k.p.c. w związku z art. 445(1) k.p.c. rodzic może złożyć wniosek o:

  • zobowiązanie jednego z rodziców do ponoszenia kosztów podróży i pobytu dziecka a nawet osoby mu towarzyszącej,
  • zobowiązanie rodzica, pod którego pieczą dziecko przebywa do złożenia do depozytu sądowego odpowiedniej kwoty w celu pokrycia wydatków związanych z realizacją kontaktów na wypadek niewłaściwego wykonania obowiązku,
  • odebranie przez sąd (od matki lub ojca) przyrzeczenia określonego zachowania.

Kontakty z dzieckiem można uregulować również przed sądem rejonowym w postępowaniu o uregulowanie kontaktów (o ile nie toczy się sprawa rozwodowa).

Regulowanie kontaktów i ich egzekwowanie są źródłem niekończących się konfliktów, których ofiarą zawsze jest dziecko.

Jeżeli to możliwe, postarajcie się zrobić wszystko, aby osiągnąć porozumienie w kwestii kontaktów, czego Wam życzę z całego serca.